Posts tonen met het label Pol Vandesteene. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Pol Vandesteene. Alle posts tonen

zondag 17 juni 2018

Even terug in het vaderland ...



Onlangs waren we nog eens een goeie week op bezoek in het vaderland. Of is het moederland? Sedert België geen kolonies meer heeft, verkiezen we vaderland.

We waren gelogeerd in het appartement van een lieve vriendin van Christine in de Leiestraat in Kortrijk, recht tegenover het stadhuis en naast de bibliotheek.




Het werd een week met zomerse temperaturen in een bruisend Kortrijk.

Uit ervaring weet ik dat een dergelijke week zeer druk is en gewichtstoename tot gevolg heeft op het einde.

De avond van onze aankomst stond "Acamoda" op het programma. Niet onmiddellijk mijn ding, des te meer dat van Christine, die als oud-leerlinge van de Kortrijkse academie was uitgenodigd.

Tweejaarlijks showt het atelier Mode en Theaterkostuums van de Academie Kortrijk de collecties van de studenten onder de naam "Acamoda".

De modestudenten laten hun visie op de hedendaagse mode zien door de heersende trends in vraag te stellen. Ze laten zich inspireren door de rijke Europese kostuumgeschiedenis of door etnische elementen eigentijds vorm te geven. 



's Anderendaags een verjaardagsetentje met onze Brugse vrienden, Annemie en Fernand, in Brugge natuurlijk.

Later op de week werden we bij hen thuis nog eens vergast op een heerlijke maaltijd.

Fernand was de chef-kok van het Pannenhuis in Brugge, hij leerde de stiel in de Civière d'Or op de markt in Brugge


Het interieur van de Civière d'Or.

De Civière d'Or op de markt in Brugge.

Onlangs waren Renaat en Veerle bij ons op bezoek in Ribérac.

Een uitstapje naar Aubeterre ...

Een tegenbezoekje in de Hoogstraat kon niet ontbreken.

Renaat staat ook meer dan zijn mannetje in de keuken. Telkens we er op bezoek gaan duurt het niet lang of we hebben het over onze jeugd, onze bakkerij van vroeger en onze familiegeschiedenis. Onze vrouwen hebben al meerdere malen dezelfde verhalen moeten aanhoren maar iedere keer opnieuw komt er toch ook iets nieuws naar boven en we weten werkelijk van geen ophouden.

Renaat weet ook dat ik sterk geïnteresseerd ben in de Wevelgemse geschiedenis en zorgde ervoor dat ik even zijn buur Marc Soenen kon ontmoeten, de zoon van meester "Soentje", mijn meester in het vijfde leerjaar 1964-1965.

Mijn "punteboekske" van het vijfde leerjaar.

Marc Soenen schreef samen met Philippe Stragier een boek: "75 - Rode Kruis - Wevelgem - 1943-2018", een leuk vooral kijkboek met veel foto's. Ik kon het bij hem aankopen.

De plaatselijke afdeling wordt opgericht op 12 januari 1943, in volle oorlogstijd. Er is een gebrek aan medewerking van de gemeentelijke overheid, aldus het boek. De burgemeester wordt niet bij naam genoemd. In die periode was oorlogsburgemeester Michel Byttebier aan de macht.

In de beginjaren herken ik Henriette en Rosanne Delrue, Yvonne Vanhalst (moeder van Rik, Geert, Jan en Lieve Bevernage) en Germaine Wetsoen (zuster van melkboer Louis, ze hield een winkeltje met kruidenierswaren in de Roeselarestraat op de Wijnberghoek) op verschillende foto's.

Opvallend ook hoeveel Rode Kruis-huwelijken tot stand komen onder de vele vrijwilligers, niet waar Franky?

Ik herken ook mezelf op een foto uit 1993, aanwezigheid als gemeenteraadslid was toen belangrijk en is het nog steeds.





Het bleef niet bij dit boek alleen, Renaat kon er mij nog twee geven.

"Mijn Oorlog", de ervaringen uit de tweede wereldoorlog door Wevelgemnaar Frans Robesyn.



Mijn ouders hadden ontzag voor Frans, hij was de man van de BTW, die ingevoerd werd einde jaren 60. Frans was ook de vader van o.a. Jean-Paul, misdienaar op de Wijnberg samen met mijn oudste broer Johan, en van Carine, van mijn geboortejaar 1954.

"Mijn Oorlog" is een zeer vlot geschreven boek dat ik in één ruk heb uitgelezen uitgelezen.

Op bladzijde 14 schrijft hij:

"Vandaag, 70 jaar later, heb ik het raadzaam geacht geen lijsten van mensen in mijn boek op te nemen, noch van "de witten", noch van "de zwarten" van onze gemeente Wevelgem. Dit teneinde de haatgevoelens van toen niet opnieuw aan te wakkeren. Dat zij inmiddels rusten in vrede."

Er bestaan dus lijsten en ik vraag me af in wiens handen ze zich momenteel bevinden. 

Belangrijk is dat deze info niet verloren geraakt.

Het boekje dat ik schreef over Wevelgem gedurende de tweede wereldoorlog zou ik graag willen open trekken naar "Collaboratie, verzet en repressie in Wevelgem tijdens en na de tweede wereldoorlog". Bij het zoeken naar bronnen word ik goed geholpen door Geert Lecompte, een naar Brussel uitgeweken Wevelgemnaar die ik die week ook in Kortrijk kon ontmoeten.

Alvast zal hoofdstuk 2 van het boek over "de oorlog van Alfons Decock die nooit eindigde" (Nikolaas Ottevaere) van groot nut zijn. Dit hoofdstuk heeft het uitvoerig over de organisatie van de weerstand.

Geert is bovendien zeer gedreven in zijn opzoekingen. Zijn grootvader, Carlos Lecompte, was weerstander bij het OF en een "Nacht und Nebel"-gevangene. 




We keren terug naar het boek van Frans Robesyn en citeren een fragment op bladzijde 77, een fragment dat ten zeerste mijn belangstelling wekt:

"Ik moet u nog een paar feiten die alhier plaats grepen in die zomer van 1944 melden: Vrijdag 4 augustus zijn de inwoners van de Nachtegaalstraat aan een bloedbad ontsnapt: enkele dagen voordien werd een eenzame Duitser in de Moorselestraat neergekogeld door een verzetsman. Vermoedens wogen op vader en zoon Denys uit de Nachtegaalstraat. De Duitsers vermoedden dat in de woning Denys een vergadering zou plaatshebben van verzetslui. De Geheime Feldpolizei had een valstrik gespannen: vier agenten lagen in een hinderlaag terwijl een ander ging aankloppen aan de woning. Vader Denys deed open en stond oog in oog met een feldgendarm die hem wilde arresteren. Bliksemsnel vuurde Denys zijn pistool leeg en poogde de zieltogende feldgendarm in huis te sleuren toen plots 4 gendarmen op het toneel verschenen. Vader en zoon vluchtten weg langs de achterdeur, nagezeten en beschoten door de Duitsers. Andre Denys kreeg een kogel in de hiel. Enkele tijd nadien was het huis omsingeld en alle inwoners van de straat moesten buiten hun huis op de stoep. De burgemeester Byttebier werd erbij gehaald en pleitte voor de onschuldige bewoners, de gijzelaars mochten naar huis. 's Anderendaags was het natuurlijk een toeloop van volk naar het huis Denys. De woning van de familie Denys werd met balen stro omringd en nog dezelfde namiddag in de lucht geblazen."

Nog een fragment, op bladzijde 81, trekt mijn aandacht, de oorlog is voorbij ...:

"Op een bepaald ogenblik werd gedreigd met de plundering van de gleiswarenwinkel van Michiel Byttebier, de huidige oorlogsburgemeester die nergens meer te bespeuren was. Dit was voor de mannen van de weerstand een brug te ver. Ze lanceerden een oproep om jonge mannen in hun rangen te krijgen en geplande wandaden te verijdelen. Ik zelf heb dan ook aan deze oproep beantwoord. 's Avonds om 6 u moest ik mij aanmelden aan de winkel van de firma Byttebier. Daar ik tot hier toe nog nooit enig wapen in handen had gekregen, werden mij de eerste schietlessen gegeven met een geweer; Ik werd aangeduid om de nachtwacht te houden in de winkel van de burgemeester wat mij heel onwennig overkwam. 's Morgens werden wij binnengeroepen door mevrouw Byttebier die ons met plezier een tas koffie aanbood uit wederdank omdat wij wellicht haar winkel hadden gevrijwaard van plundering of andere wandaden. 's Anderendaags werd ons gemeld dat mijnheer Byttebier ergens was opgedoken en dat de verdere bewaking van zijn winkel niet meer nodig was. Ik  ben naar huis getrokken en was heel tevreden dat ook dit avontuur achter de rug was."

Het tweede boek dat Renaat voor mij in petto had beschrijft de geschiedenis van het vliegveld Bissegem-Wevelgem. Het boek had hij bekomen van ons tante Cecile, zus van mijn moeder. Hun vader, Maurits Degroote, was een tijdje tewerkgesteld op het vliegveld, vandaar de interesse ...
   


Terloops verwijs ik hier graag ook naar een ander werkje dat een stukje Wevelgemse geschiedenis beschrijft. Bernard Langedock was zo vriendelijk mij een tijdje geleden een exemplaar toe te sturen. Auteurs: Philippe Haeyaert, Bernard Langedock en Pol Vandesteene.


En er ligt nog leeswerk op de boekenplank.

Jan Bevernage overhandigde me het eindwerk uit 2015 van zijn broer Geert dat hij als gids in de Leiestreek had moeten maken. Het wordt een wandeling vanaf het stationsgebouw naar de vroegere wasserij Bevernage op de Wijnberghoek, met de interessante geschiedenis van die twee gebouwen.

Het gebeurde allemaal in die week in het vaderland.

dinsdag 10 april 2018

De geschiedenis van de Wevelgemse brandweer

Marcel Tanghe op de brandweerladder in 1969.

Mijn stukje over de Wevelgemse brandweer is er gekomen door een ander stukje, dat over de Wijnbergse winkeliers, middenstanders, handelaars en landbouwers in de jaren 60-70 (hier klikken).

Valère Mortier was een van die middenstanders op de Wijnberghoek, een elektricien die samen met zijn echtgenote Jacqueline Lecompte een elektrozaak had in de Roeselarestraat.

TV's, radio's, portatiefjes, pickup, bandopnemer, muziekinstallatie, … we kochten het allemaal in de winkel van Valère. De enige winkel in de wereld toen waar je dat kon kopen.

Valère was ook pompier, dochter Françoise bezorgde mij foto's en een nieuw stukje was in de maak.

Voor de geschiedenis van de Wevelgemse brandweer tot 1994 verwijs ik graag naar en doe ik een graag beroep op het boekje dat daarover samengesteld werd door Philippe Haeyaert, Bernard Langedock en Pol Vandesteene.

Ere-postoverste en onderluitenant Bernard Langedock was zo vriendelijk mij een exemplaar toe te sturen. Bedankt!

Het "Vrijwillig Brandweeerkorps van Wevelgem" werd officieel opgericht bij Koninklijk Besluit van 13 oktober 1869.

De niet georganiseerde "spontane hulp" van vóór die datum werd in 1822 geconcretiseerd en afdwingbaar gemaakt in een politiereglement. Iedereen moest voortaan hulp bieden en zijn materiaal ter beschikking stellen.

Iedereen die vuur opmerkte moest volgens het reglement van 1822 luid "brand" roepen. Later werden de sirenes in het leven geroepen. Ze werden getest elke eerste donderdag van de maand, op de middag. Nu worden de brandweerlieden individueel opgeroepen met een draadloos systeem.





vlnr: x, Andre Deman (Lauwe), x, Valère Mortier, x, Michel Defrancq, x, x, x, x.

Bovenste rij vlnr: x, Michel Defrancq, Valère Mortier, x, x, x, x

Onderste rij vlnr: x, Andre Deman (Lauwe), x.

Onderste rij vlnr: Etienne Gryspeerdt (?), Valère Mortier, Edmond Vanhove, Michel Defrancq, burgemeester Wallays, Roger Delmotte, x, x, Marcel Tanghe (?)
Tweede rij vlnr: x, x, x, x, x, x, x, Roger Naessens, x, x, x
Derde rij: x, x, x, x, x, x, x, x, x, Eric Demeulemeester
Vierde rij vlnr: x, x, x, x, x, x, x, x
Vijfde rij vlnr: x, x, x, x, x, x, x

vlnr: Bernard Langedock, Alfred Daels, Roger Delmotte, Edmond Vanhove, Valère Mortier, Jacques D'Helft, Marcel Vercruysse, Maurice Laperre, Noël Remmery, Ghislain Van Der Meeren.

St.-Barbara 1988 - afscheid van Edmond Vanhove met de ere-brandweermannen.

Bovenste rij vlnr: Robert Lecluyse, Alfred Daels, Roger Naessens, Jerome Daels, Roger Duthoo, Maurice Parmentier, Michel D'Helft

Onderste rij vlnr: Marcel Tanghe, Robert Balcaen, Edmond Vanhove,, Roger Delmotte, Valère Mortier, Edward Corne, Kamiel D'Helft.

Sinds 1 januari 2015 is de Wevelgemse brandweer opgegaan in de hulpverleningszone Fluvia.







maandag 18 september 2017

Wijnbergse winkeliers, middenstanders, handelaars en landbouwers in de jaren 60-70

Gerard Vromman uit de Roeselarestraat op melkronde met zijn gemotoriseerde triporteur.

Papa Georges Seynnaeve op broodronde in de Roeselarestraat ter hoogte van de bussen "Eigen Kracht" van Pynaert, bijna aan de "macadam" richting Moorsele.


Met mijn triporteur op broodronde in de Wijnbergstraat ter hoogte van de schoenwinkel van Lucien Staelens tijdens de strenge winter van 1980.



Onze bakfiets staat nu gestald in het bakkersmuseum in Marke.


Er was nog geen sprake van supermarkten en de Wijnberghoek bruiste van de economische activiteit in de jaren 60-70.

We telden liefst 33 winkels/zaken in de Roeselarestraat, gelegen tussen de Roterij- en Guido Gezellestraat (behoorde de strook tussen de Roterij- en Guido Gezellestraat nog tot de Wijnberghoek?) en de Reutel- en Wijnbergstraat:

  • 3 bakkers: Marcel en Anna Loncke, vader van o.a. Lorenzo, onze ouders Georges Seynnaeve en Berthe Degroote en Georges en Palmyre Vanlede (opgevolgd door Bernard en Vincent)
Berthe en Georges op een bakkersfeest. 


Bakkerij Seynnaeve in de Roeselarestraat 183 (later huisnummer 187) - foto 1948.
Oven oude bakkerij
Oven nieuwe bakkerij
Gevel bakkerij Seynnaeve (1993)

  • kunstenaars Lionel Holvoet alias "Nille Marente" en zijn echtgenote Trees Yserbyt
Bisschop van Brugge De Smedt bij mama Berthe en broer Renaat, Lionel en Trees staan op de uitkijk.

  • 3 beenhouwers: Aline Rapoeye (die haar paté in onze bakkersoven kwam bakken), "zwienepiet" Camille Samyn en Willy, Alice en Pol Vandesteene
Op de hoek van de Roeselare- en Roterijstraat ...
1956 - Opening winkel, met Camille, Marcel en Josma.
Camille geeft les ...
Camille maakt charcuterie ...
Camille in de winkel ...
Magda in de winkel ...
Drie generaties: Marcel, Camille en Geert.

  • elektrozaak van Valère en Jacqueline Mortier-Lecompte, ouders van Françoise en Christine
Winkel van Valère en Jacqueline Mortier-Lecompte vóór de verbouwingen van 1968.
Valère en Jacqueline tijdens een braderie van de Roeselarestraat (tot aan de Nachtegaalstraat).
Valère was elektricien en brandweerman. Hier wordt hij gedecoreerd door burgemeester Gilbert Seynaeve.
  • 2 kledingzaken; "In de Tam-Tam" (o.a. zoon Dirk Baekelandt) en Diana Mortier (winkel van brei- en naaigerief en mercerie-artikelen), moeder van Mathy Bevernage. Vanwaar de naam "In de Tam-Tam"? De uitbaters van de winkel vóór Diana Defrancq hadden in de Congo gewoond ... Diana heeft de winkel uitgebaat vanaf haar 14de, ze was wees op die leeftijd.

In de Tam-Tam, op de andere hoek van de Roeselare- en Roterijstraat, eind jaren 50.
1986 - Diana Defrancq (°1932)
1986
Wegeniswerken in de Roeselarestraat, Noël Baekelandt overschouwt de schade ...

Stefaan Vanbecelaere (links), wellicht als reporter van De Weekbode.

  • meubelzaak Marcel Ottevaere (vader van Karinne en Nikolaas), gekend onder de naam "Marcel van den Bank", hij was afkomstig uit café 'den Bank' naast "Smettens gangske" en de meubelwinkel heette "Meubelgalerij Den Bank"


Marcel en zoon Nikolaas in 1971 in de Roeselarestraat, recht tegenover de viswinkel van Marcel en Simonne Meulemeester.

Marcel omstreeks 1974 met zijn echtgenote Georgette Deneckere en zoon Nikolaas.
Georgette Deneckere, echtgenote van Marcel Ottevaere.

Karinne Ottevaere aan de arm van haar neef Rik Tanghe ,beiden geboren in 1951, aan meubelgalerij Den Bank in de Roeselarestraat, nog met kasseien (1955).

  • meubelzaak van Julien en Paula Houssin (ouders van Erwin en An), op de hoek van de Nachtegaalstraat)
Meubelen Houssin, kant Nachtegaalstraat (met dank aan Ady Naeyaert).

  • vis- en groentewinkel Marcel en Simonne Meulemeester, ouders Marc en Christine
  • de wasserij van Antoon Bevernage en Yvonne Vanhalst, ouders van Rik (+2018), Geert, Jan en Lieve
Wasserij van Bevernages. In 1898 was het een jeneverstokerij en sedert 2011 een wijnbar en tapasrestaurant.

  • velomaker Eugène Vanneste "Smette" die ook het café "De Grenadier" (met benzinepomp) openhield
"De Grenadier" in de Roeselarestraat op de Wijnberghoek in Wevelgem. Van links naar rechts: dochter Jeanne, vader Alidor Vanneste, moeder Adeline Masschelein, dochter Georgette en zoon Eugène, ongeveer 12 jaar oud (foto van omstreeks 1925).



Eugène Vanneste met dochter Jenny, beiden hielden De Grenadier open.


  • 3 coiffeurs: Lionel Vandenbroucke, Cruycke en Stafke die ook het café "De Nachtegaal" openhield
  • 2 kapsters: Frieda (dochter van Odile Donckels en Agnes Deneckere) en Rita Dierick
  • 4 winkels met kruidenierswaren: Cecile en Roger Verraest (klein- en groothandel), Esther, gehuwd met Leon en de veel te vroeg overleden moeder van Jeanine, Jenny, Annie en Rik Dhaene, de Welvaart (Rosette en Medard Vandenbroucke) en Germaine Wetsoen (zus van melkboer Louis Wetsoen in de Lode de Boningestraat)
  • dakdekker Detremmerie
  • apotheker Noel Debaere (later Geert)
  • cafés "America" met Josée en de "Vlasschaard"
  • stovewinkel Adhemar De Keyzer, familie van Carl De Keyzer
  • melkboer Gerard Vromman, vader van Frans en Marleen
Frans Vromman over zijn vader Gerard: "Vader deed zijn melkronde aanvankelijk met een triporteur die hij zelf trapte geholpen door een hond , genaamd Max (zelf niet gekend maar ik weet het via de overlevering). Daarna kocht hij een triporteur met motor. Was zeker in gebruik eind jaren '50 tot medio jaren '60. Heb er zelf enkele goeie herinneringen aan. Uiteindelijk maakte hij de overstap naar een VW camionette die in de week gebruikt werd voor de melkronde (zetels eruit) om dan in het weekend familie-uitstappen te doen. In de maanden juli en augustus steevast elke zondeg naar zee, Oostduinkerke."

Gerard Vromman met moeder Alice, Frans en Marleen aan zee.

  • schilders Defrancq en Delaere
  • Diana van de Klokke (café), moeder van Jeannot Dhaene
  • Garage en benzinestation van Jean Delplancke, vader van Ann en nonkel van Frank Lecluyse
In de andere straten op de Wijnberghoek was het aantal middenstanders eerder beperkt:
  • Wijnbergstraat: schilder Vandendriessche, beenhouwer Mathys, schoenmaker Lucien Staelens, kruidenierswinkel Deruyck, schilder Vromman, kleermaker Maurice Balduyck, bierhandel en limonadefabriek van Bacelle "Valpo", superette Gerda en de cafés "In de Wijnberg" en "'t Brouwerietje" (in de Moorselestraat aan "Cneuts").
  • kolenhandel Debels in de Kleine Wijnbergstraat (nu Paridaanstraat)
  • de Vancas in de toekomststraat
  • beenhouwer Goemaere in de Vrijheidstraat
  • schilder Scherpereel, de cafés "'t Verzet" en "In de welgekende Sneppe", de bussen "Eigen Kracht" van Pynaert (vader van Johan Pynaert), de benzinepomp van Goemaere (zoon Guido wordt later elektricien op de Wijnberghoek) en de zadenhandel van Callens verderop in de Roeselarestraat
Cyriel Deleu op bierronde in de Roeselarestraat ter hoogte van het busbedrijf "Eigen Kracht" van Pynaert.

De Wijnberghoek kende ook een aantal landbouwbedrijven. In het begin van de Ezelstraat had je aanvankelijk de vlasroterij Luyckx. Vader Luyckx werd vroeg weduwnaar met acht kinderen (Leona (+), Lucien, Géry (+), Herve, Werner, Lucrèce, Lionel (+) en Ingrid (+)), de vlascommerce ging fel achteruit en de roterij werd een varkenskwekerij (later door Géry omgebouwd tot een motel,"Happy Day", en nu bestuurd door zijn zoon Charlie).

Wat verderop in de Ezelstraat, op de rechterkant, had je boer Elie Luyckx die nu nog altijd op de boerderij woont. Door de aanleg van de A19 (hier klikken voor meer info over de A19) kon je zijn boerderij niet meer bereiken vanaf de Ezelstraat, dit was enkel nog mogelijk vanuit Moorsele.

Het kruispunt (het kapelletje is al verdwenen) voorbij met de Moorselestraat en nog steeds in de Ezelstraat had je de boerderij van Georges Devlies, nu uitgebaat door zijn zoon Jozef.

Nog verder in de Ezelstraat de boerderijen Wallecan en  Roelens (boer Eric stierf jong en onverwacht op zijn tractor).

Hoeve Roelens in de Ezelstraat

Hoeve Wallecan in de Ezelstraat

Al deze landbouwbedrijven waren zeer goede klanten van mijn vader.

Met de komst van de grootwarenhuizen ging de kleine middenstand geleidelijk aan kopje onder.

De bakkers hielden min of meer stand! Op vandaag tellen we nog 2 bakkerijen, Vanlede en Geldhof.

Kapster Rita en apotheker Debaere zijn ook nog steeds actief.


Bakkerij Vanlede op de Wijnberghoek
Apotheek Debaere